IP Koruma Sınıfı Nedir? IP54, IP65, IP67 Tablosu ve Seçim Rehberi
IP koruma sınıfı (Ingress Protection), bir cihazın toza ve suya karşı ne kadar korunduğunu gösteren, IEC 60529 standardında tanımlı iki rakamlı bir koddur. İlk rakam katı cisim ve toza (0–6), ikinci rakam suya (0–9) karşı korumayı anlatır. Örneğin IP67, toz geçirmez ve 1 metre derinliğe 30 dakika daldırmaya dayanıklı demektir. El terminali, barkod okuyucu ve mobil yazıcı seçiminde çalışma ortamına uygun IP sınıfı, cihaz ömrünü doğrudan belirler.
IP koruma sınıfı nedir?
IP, İngilizce “Ingress Protection” (giriş koruması) ifadesinin kısaltmasıdır. Uluslararası Elektroteknik Komisyonu’nun IEC 60529 standardı; bir cihaz gövdesinin katı cisimlerin, tozun ve suyun içeri girmesine karşı sağladığı korumayı test koşullarıyla tanımlar. Türkiye’de karşılığı TS EN 60529 standardıdır.
El terminali ve kablosuz barkod okuyucular fabrika, depo, soğuk hava deposu ve saha gibi ortamlarda elde taşınan, düşen, ıslanan ve toza maruz kalan cihazlardır. Yatırım maliyeti yüksek bu cihazlarda teknik özellikler listesindeki IP değeri çoğu zaman göz ardı edilir; oysa cihazın arıza sıklığını ve kullanım ömrünü en çok etkileyen değerlerden biridir.
IP kodu nasıl okunur?
IP kodu “IP” harflerinden sonra gelen iki rakamdan oluşur. Birinci rakam katı cisimlere ve toza, ikinci rakam suya karşı korumayı gösterir. Rakam büyüdükçe koruma artar. Bir özellik test edilmemişse yerine “X” yazılır: IPX4 yalnızca suya karşı sıçrama korumasının test edildiğini, toz için bir değer verilmediğini anlatır.
Eski kaynaklarda görülen üçüncü rakam (mekanik darbe) IEC 60529’da yer almaz ve artık kullanılmaz. Darbe dayanımı bugün ayrı bir kod olan IK sınıfı (EN 62262) ile ifade edilir.
Rakamların anlamı: toz ve su tabloları
| 1. rakam | Katı cisim ve toza karşı koruma |
|---|---|
| 0 | Koruma yok |
| 1 | 50 mm’den büyük cisimlere karşı (el sırtı) |
| 2 | 12,5 mm’den büyük cisimlere karşı (parmak) |
| 3 | 2,5 mm’den büyük cisimlere karşı (alet, kalın tel) |
| 4 | 1 mm’den büyük cisimlere karşı (ince tel, vida) |
| 5 | Toza karşı korumalı: toz girişi tamamen engellenmez ama çalışmayı bozacak miktarda girmez |
| 6 | Toz geçirmez: toz girişi tamamen engellenir |
| 2. rakam | Suya karşı koruma |
|---|---|
| 0 | Koruma yok |
| 1 | Dikey düşen su damlalarına karşı |
| 2 | Cihaz 15° eğikken düşen su damlalarına karşı |
| 3 | Dikeyle 60°’ye kadar açıyla püskürtülen suya karşı |
| 4 | Her yönden sıçrayan suya karşı |
| 5 | Her yönden gelen su jetine karşı (6,3 mm meme) |
| 6 | Güçlü su jetine karşı (12,5 mm meme) |
| 7 | 1 m derinliğe 30 dakika geçici daldırmaya karşı |
| 8 | 1 m’den derine sürekli daldırmaya karşı (koşullar üreticiye göre) |
| 9 | Yüksek basınçlı ve yüksek sıcaklıklı su jetine karşı (IPX9; araç standardında IP69K) |
Ortama göre hangi IP sınıfı seçilmeli?
Aşağıdaki tablo yaygın kullanım ortamları için başlangıç önerisidir. Kesin seçim; cihazın ne sıklıkla düştüğü, yıkanıp yıkanmadığı ve sıcaklık değişimleri birlikte değerlendirilerek yapılmalıdır.
| Ortam | Örnek kullanım | Önerilen en az IP |
|---|---|---|
| Ofis, mağaza kasası | Masaüstü ve el tipi barkod okuyucu | IP40 – IP52 |
| Depo, raf arası, sevkiyat | El terminali, kablosuz okuyucu | IP54 – IP65 |
| Soğuk hava deposu, açık saha, liman | Endüstriyel el terminali, mobil yazıcı | IP65 – IP67 |
| Gıda ve kimya hattı, yıkama yapılan alan | Sabit okuyucu, endüstriyel terminal | IP67; yüksek basınçlı yıkamada IP69K |
| Tozlu üretim (çimento, tekstil, tarım) | El terminali, sabit okuyucu | İlk rakamı 6 olan modeller |
Çalışma ortamınızı, günlük okutma adedini ve düşme riskini iletin; uygun IP sınıfı, düşme dayanımı ve okuma motoruna sahip modeli birlikte belirleyelim. Kurulum, etiket şablonu ve teknik servis desteği bizden.
IP sınıfı yetmez: düşme, darbe ve sıcaklık
IP sınıfı yalnızca toz ve su girişini anlatır; cihazın düşmeye veya darbeye dayanıklı olduğunu göstermez. Sahada kullanılacak bir cihazda şu değerlere de bakın:
- Düşme dayanımı: Cihazın betona hangi yükseklikten (ör. 1,5 m veya 1,8 m) kaç kez düşürülerek test edildiği.
- Yuvarlanma (tumble) testi: Cihazın tamburda art arda kaç kez yuvarlandıktan sonra çalışmaya devam ettiği.
- Çalışma sıcaklığı ve yoğuşma: Soğuk hava deposundan sıcak alana çıkışta ekran ve okuyucu camında buğulanma olup olmadığı.
- IK darbe sınıfı: Sabit kurulan okuyucu ve kiosklarda darbe dayanımı.
Sık sorulan sorular
IP65 ile IP67 arasındaki fark nedir?
İkisi de toz geçirmezdir. IP65 her yönden gelen su jetine dayanır; IP67 ise buna ek olarak 1 metre derinliğe 30 dakika daldırmaya karşı test edilmiştir. Suya düşme riski olan ortamlarda IP67 tercih edilir.
IPX7 ne anlama gelir?
X, toz koruması için test yapılmadığını gösterir. IPX7, cihazın 1 metre derinliğe 30 dakika daldırmaya dayanıklı olduğunu ama toz koruması için değer verilmediğini anlatır.
Depoda kullanılacak el terminali için hangi IP sınıfı yeterli?
Kapalı ve kuru depolarda IP54 çoğu zaman yeterlidir. Toz, yağmur, soğuk hava deposu veya yükleme rampası söz konusuysa IP65 ve üzeri önerilir.
IP sınıfı düşmeye dayanıklılığı da gösterir mi?
Hayır. IP yalnızca toz ve su girişini anlatır. Düşme dayanımı üretici tarafından ayrıca, örneğin betona 1,8 metreden düşme testi olarak belirtilir.
IP69K hangi durumlarda gerekir?
Gıda, içecek ve kimya tesislerinde cihazın yüksek basınçlı ve sıcak suyla yıkandığı hijyen alanlarında gerekir.
İlgili içerik ve ürünler
Çalışma ortamınızı ve kullanım yoğunluğunuzu iletin; doğru IP sınıfında el terminali veya barkod okuyucu önerimizi teklifle gönderelim.
Teklif İsteKaynaklar: IEC 60529 / TS EN 60529 (Muhafazalarla sağlanan koruma dereceleri – IP kodu), EN 62262 (IK kodu), ISO 20653 (IP69K). Bu yazı 10 Ekim 2026’da güncellenmiştir.